२०८३ असोज ५ सोमबार

Sep 21 2026 Monday

प्रदेश मुकामको होइन विकासको बहस गरौं

प्रदेश मुकामको होइन विकासको बहस गरौं

2.2K
Shares

 

लेखक मनोज थापा

नेपाल संघिय स्वरुपमा गएसगैं अब सात वटा प्रदेश रहेको छ । सरकारले बुधबार मात्र प्रदेशको अस्थायी केन्द्र तोकेको छ । केन्द्र तोकेसगैं देशका विभिन्न भागमा आफ्नो ठाउँमा प्रदेशको केन्द्र हुनु पर्ने माग राखेर आन्दोलन सुरु भएको छ  । जसले गर्दा त्यहाँ अशान्ति बढेको छ । प्रदेश नम्बर ५ को केन्द्र बुटवल नभई दाङ हुनु पर्ने भन्दै दाङमा बन्दैसगैं आन्दोलन सुरु भएको छ । दाङमा प्रदेशको केन्द्रको रुपमा चर्चा हुँदै आएको थियो । प्रदेशको केन्द्र तोकिने भएपछि उक्त क्षेत्रमा जग्गाको भाउ धेरै बढेको समाचारहरु आएका थिए । पछि सरकारले बुटवलमा प्रदेश केन्द्र तोकेको भन्दै त्यहाँका जनता आन्दोलनमा उत्रिएका छन्  । त्यसैगरी प्रदेश नम्बर ७ को केन्द्र धनगढीमा तोकेपछि दीपायल र डोटीमा बन्दसहितको आन्दोलन सुरु भएको छ । प्रदेश नम्बर २ को जनकपुरमा तोकेपछि विरगञ्जमा केन्द्र हुुनु पर्ने माग राख्दै आन्दोलन सुरु भएको छ । प्रदेश नम्बर १ को केन्द्र विराटनगरमा तोकेपछि धनकुटामा हुनु पर्ने भन्दै आन्दोलन सुरु भएको छ । सरकारले अस्थायी केन्द्र भनेपनि यो नै स्थायी हुने सम्भावना बढी छ । केन्द्र परिर्वतन गर्नका लागि प्रदेश संसदको दुई तिहाई बहुमतको आवश्यकता पर्दछ । प्रदेश केन्द्रको विषयमा विवाद गर्नु आवश्यक छैन् । धेरै अधिकार स्थानीय तहमा नै भएको हुँदा प्रदेश केन्द्रले ठुलो असर राख्दैन । यो आन्दोलनले सबै कुरा आन्दोलनबाट नै हुन्छ भन्ने मानसिकता बढेको छ । प्रदेश केन्द्र सरकारले तोक्दा सरकारले मापदण्ड भन्दा पनि मन्त्रीको स्वार्थ अनुकुल गरेको भन्ने कुराहरु बहिर आउँदा जनतामा यसले थप नकारात्मक असर परेको छ । सबै कुराको समाधान आन्दोलन होइन । जिम्मेवार निकायहरु गैरजिम्मेवार हुनु हुँदैन ।
सरकारले प्रदेशको सिमांकन गर्दा पनि यस्तै आन्दोलन भएर केहिले ज्यान गुमाएका थिए भने केहि घाइते भएका थिए । देश भित्रको सिमांकनमा विवाद गर्नुको कुनै अर्थ थिएन भने अहिले पनि प्रदेश केन्द्रको विवाद गर्नु आवश्यक छैन । विकास हुनलाई प्रदेश मुकामले होइन स्थानीय तहले ठुलो महत्व राख्दछ । अहिले हेर्ने हो भने देशको राजधानी काठमाडौंको अवस्था हेर्दा थाहा हुन्छ देशमा विकास गर्न राजधानी होइन नेतृत्वको दृष्ढ संकल्प चाहिन्छ । अब पनि यो या त्यो बहानामा बन्द र हड्ताल मात्र गर्ने हो भने विकास कहिले गर्ने । संसारमा सबैलाई चित्त बुझाउन सक्ने सम्भावना हुँदैन त्यस्तो अवस्थामा सरकारले एउटा निर्णय गर्दछ । अब आन्दोलन भन्दा पनि त्यो क्षेत्रको विकास र सम्बृद्धिका बारेमा सोच्नु पर्दछ । त्यहाँका जनप्रतिनिधिले पनि सोच्नु पर्दछ । प्रदेश केन्द्रको विषयमा विवाद भन्दा पनि विकास लागि आफ्नो समय बिताउनु पर्दछ । हुनत चुनाव जित्नका लागि बाढेको झुट्टा आश्वासनले पनि आजको समस्या आएको हो । जसरी चुनाव जिते अहिले नुहँदा जनतामा आक्रोश हुनु स्वभाविक पनि हो । फेरी केन्द्रकै लागि भनेर जनता मर्ने काम हुनु हुँदैन । यसले केहि प्राप्तीका लागि आन्दोलन गर्नु पर्ने रहेछ भन्ने नजिर बस्छ र भोलीका दिनमा यहि कुरा दोहोरिने गर्दछ । बन्द समस्याको समाधान होइन । यो त विकासको बाधक हो । तोडफोड, बन्द हड्तालले करोडौं आर्थिक नोक्सान हुन्छ । यसको घाटा हामीलाई नै हो । तोडफोडले हाम्रै सम्पति नास हुने हो । अरु कसैको हुने होइन । त्यसैले केन्द्रको लागि आन्दोलन होइन विकासको अभियान चलाउ । राजनीतिक तथा केहि निजि स्वार्थका लागि आन्दोलन गर्नु आवश्यक छैन् । प्रदेशको केन्द्र सबैलाई पायक पर्ने ठाउँमा हुनु आवश्यक छ । तर सबैको घर नजिक हुन सक्दैन । पछिल्लो समय प्रदेशको केन्द्र बन्ने भन्दै हल्ला गर्दै जग्गा दलालले राम्रै कमाए । अहिले उनीहरुकै स्वार्थमा आन्दोलन भएको छैन् गम्भिर प्रश्न सृर्जना भएको छ । यसमा सम्बन्धीत निकायले सोच्नु पर्दछ । यो लेख तयार गर्दासम्म मानविय क्षति भएको छैन् र नहोस पनि । नेतृत्वले आफ्नो राजनिति अभिष्ट पुरा गर्नका लागि आन्दोलनलाई उत्तेजित बनाउन हुँदैन । विकासले सबै ठाउँमा गति लिनु पर्दछ । प्रदेश केन्द्रका विषयमा आन्दोलन गर्नु हुँदैन ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्
थप समाचार

© 2026 All right reserved to arthanepal.com  | Site By : Sobij