जेनजी आन्दोलनका नाममा पछिल्लो समय देखिएका घटनाले नेपालको शान्ति–सुरक्षा संयन्त्रलाई गम्भीर चुनौती दिएको छ। सार्वजनिक सम्पत्ति तोडफोड, प्रहरी चौकीमा आक्रमण, प्रहरीमाथि हातपातजस्ता गतिविधिले मुलुकमा कानूनको शासनलाई कमजोर बनाएको देखिन्छ। यसबीचमा, मुलुककै प्रमुख सुरक्षा निकाय नेपाल प्रहरीको आत्मबलमा प्रत्यक्ष असर पर्नु स्वाभाविक हो। प्रहरी कमजोर देखिनु भनेको राज्य नै कमजोर देखिनु हो, जसलाई कुनै पनि हालतमा स्वीकार्न सकिँदैन।

प्रहरीमाथि आक्रमण गर्ने वा चौकी जलाउनेजस्ता अपराधलाई “आन्दोलन” को नाममा वैधानिकता दिन मिल्दैन। अपराध अपराध नै हो, जसको निष्पक्ष कारबाही हुनुपर्छ। दोषीलाई जोगाउने वा राजनीतिक संरक्षण दिने प्रवृत्ति जारी रहे प्रहरीको मनोबल थप गिरावटमा पुग्नेछ। त्यसैले, सरकारले दोषी पहिचान गरी कानूनी दायरामा ल्याउने दृढता देखाउनुपर्छ।

यसबाहेक, प्रहरीलाई केवल बल प्रयोग गर्ने निकायको रूपमा मात्र प्रस्तुत गर्ने सोच बदल्नुपर्ने समय आएको छ। उनीहरूको कर्तव्यनिष्ठा र बलिदानलाई सम्मान गर्ने प्रबन्ध गर्नुपर्छ। आक्रमणमा घाइते हुनेलाई विशेष सुविधा, वीरता प्रदर्शन गर्नेहरूलाई पदोन्नति वा पुरस्कार दिनु, तथा प्रहरीलाई मनोवैज्ञानिक परामर्श र पुनःप्रशिक्षण उपलब्ध गराउनु अपरिहार्य छ। यसले संगठनलाई पुनः आत्मविश्वासी बनाउनेछ।

प्रहरी र नागरिकबीचको सम्बन्धलाई पनि बलियो बनाउन आवश्यक छ। प्रहरीलाई ‘जनताको मित्र’ को रूपमा व्यवहार गर्ने संस्कृति विकसित भएमा प्रहरीमाथि हुने आक्रमण स्वतः न्यून हुने गर्छ। जनसहयोग पाउने प्रहरी बलियो हुन्छ, र बलियो प्रहरी नै बलियो राष्ट्रको आधारशिला हो।

यसकारण, जेनजी आन्दोलनका नाममा भएको आक्रमण केवल एउटा सुरक्षाजन्य घटना मात्र होइन, राज्यको अधिकारप्रति प्रत्यक्ष चुनौती हो। यो चुनौतीलाई पार गर्न सरकारले प्रहरीको आत्मबल उठाउने दीर्घकालीन रणनीति अपनाउन जरुरी छ। प्रहरीको आत्मबल पुनःस्थापित गर्नु नै राष्ट्रिय सुरक्षालाई सबल बनाउने पहिलो कदम हो।